Ventilatie vermindert risico op virusoverdracht

Geplaatst op 23 augustus 2020/update 1 oktober 2020


Informatie RIVM

Het RIVM heeft 28 juli 2020 een update gepubliceerd over ventilatie van ruimten in relatie met COVID-19. Weliswaar is volgens het Rijksinstituut nog niet duidelijk hoe het coronavirus zich (via aerosolen) door de lucht verspreidt, maar raadt wel aan om de risico’s daarop te verminderen. 

Het RIVM adviseert:

  • een ruimte dag en nacht te ventileren; 
  • meerdere keren per dag de ruimte te luchten, gedurende 10 tot 15 minuten;
  • te ventileren volgens de eisen van het Bouwbesluit die gelden voor het gebouw of voor de gebruiksfunctie. 

Ventileren is het voortdurend verversen van lucht. De buitenlucht vervangt dan telkens een deel van de binnenlucht. Dat kan door middel van natuurlijke ventilatie (bijvoorbeeld roosters of kieren), of met een mechanisch ventilatiesysteem. Ventileren is mogelijk via natuurlijke ventilatie (bijvoorbeeld roosters of kieren) of via een mechanisch ventilatiesysteem. Aanvoer van verse lucht is daarbij essentieel. De RIVM raadt het gebruik af van apparaten die alleen maar dezelfde lucht in dezelfde ruimte laten circuleren, zoals zwenkventilatoren, mobiele airco’s en daarmee vergelijkbare systemen. Luchtbehandelingssystemen die lucht (deels) vervangen door verse buitenlucht acht de RIVM wel bruikbaar. 

Luchten (spuien) betekent dat in een gebouw ramen, luiken of deuren zo tegen elkaar open gezet worden dat er een flinke luchtstroming of -circulatie door de ruimte ontstaat. Soms kan het daarbij nodig zijn om, naast de ramen, luiken of deuren in de gevel of het dak, ook de binnendeuren tussen afzonderlijke ruimten open te zetten. Zorg ervoor dat tijdens het luchten mensen niet in de ruimte aanwezig zijn of, als dat niet mogelijk is, voorkom dat mensen in de luchtstroom achter elkaar zitten tijdens het luchten.

Door universiteiten en kennisinstituten wordt nog steeds onderzoek gedaan naar de verspreiding van aerosolen en/of de aerogene verspreiding van SARS-CoV-2 in een ruimte. Indien dit tot nieuwe inzichten leidt, zal de RIVM het beleid en de bijbehorende maatregelen aanpassen. 


Aanvullende informatie Koornetwerk Nederland

Bovenstaande adviezen gelden uiteraard in samenhang met de reguliere maatregelen die door het Rijk zijn uitgevaardigd, zoals 1,5 meter afstand houden. In het (door de rijksoverheid goedgekeurde) Protocol dat Koornetwerk Nederland heeft ontwikkeld, staat omschreven wat koren nog meer kunnen doen om veilig te zingen, zoals het koor opstellen in zig-zag-vorm. Zie hiervoor het Protocol elders op deze website. 

Aanvullend reikt Koornetwerk nog de volgende hulpmiddelen aan die voor koren behulpzaam kunnen zijn om de luchtkwaliteit in een ruimte te meten en zo eventuele onzekerheid te verminderen. Deze informatie is gebaseerd op de bronnen die onderaan dit artikel worden genoemd. Koornetwerk benadrukt dat het hulpmiddelen zijn, we zijn geen experts en elke situatie is anders. 

CO2-meter als indicator voor schone lucht

Mensen ademen zuurstof in en ademen kooldioxide (CO2) uit. Een CO2-meter meet de verhouding CO2 in de lucht en drukt dit uit in ppm (parts per million). Dat maakt de aanwezigheid van een virus niet zichtbaar (want dat is niet te meten), maar maakt wel duidelijk of de lucht in een ruimte schoon is. Volgens de richtlijnen van het Bouwbesluit 2012 zijn CO2-waarden tot 1200 ppm voor een ruimte voldoende, maar onder meer Cultuurconnectie adviseert om vanwege corona een maximum aan te houden van 800 ppm. Koren kunnen overwegen om extra te luchten als de 800 ppm overschreden wordt. 

CO2-meter aanschaffen

Sommige gebouwen of ruimtes hebben al CO2-meters waarop kan worden afgelezen hoe hoog de concentratie CO2 is. Maar er zijn ook betrouwbare losse CO2-meters te koop voor ongeveer € 200,–, waaronder draadloze meters die via een mobiele telefoon zijn af te lezen. Een koor kan een CO2-meter zelf aanschaffen, of aan de verhuurder vragen dat te doen. Ga ook na of er in de huur- of gebruikersovereenkomst afspraken staan over het binnenklimaat van een gehuurde ruimte.  

Zet een CO2-meter wel op een goed referentiepunt in de ruimte neer (centraal, anderhalve meter boven de grond) om een betrouwbaar meetresultaat te krijgen. Dus niet dicht bij mensen, niet achter een kast, of vlakbij een deur of raam. Kijk tijdens de repetitie regelmatig welke waarde de CO2-meter aangeeft. 

Een CO2-meter werkt redelijk eenvoudig. Meting van het gehalte CO2 in een repetitielokaal vereist geen hulp van een expert. Het is wel verstandig aan de verhuurder/exploitant van een gebouw te vragen de ventilatie in het hele gebouw door te laten meten door een expert. Het ministerie van OCW heeft een coördinatieteam geïnstalleerd om scholen te helpen met ventilatie.

Eerste hulp bij ventilatie in kerkruimtes

Koren die in kerken repeteren kunnen ook gebruik maken van de rekentool voor kerkgebouwen die de Initiatiefnemers achter ‘Eerste hulp bij ventilatie’ https://eerstehulpbijventilatie.nl hebben ontwikkeld. Deze rekentool taxeert de risico’s op basis van het aantal personen in een ruimte, gerelateerd aan het volume van de ruimte, de duur van de bijeenkomst en de beschikbare ventilatiecapaciteit. De rekentool is nu alleen nog gericht op kerkgebouwen, maar er wordt gewerkt aan uitbreiding voor andere ruimte-typen. 


Referenties


Koornetwerk Nederland – Update: 1 oktober 2020

Reacties Facebook